تفاوت را به پای نقصان نگذارید

تهران-ایرناپلاس- تاریكی شب روشنایی روز، سریالی است كه این روزها از شبكه دوم سیما در حال پخش است.حجت قاسم‌زاده‌اصل كارگردان این مجموعه در واكنش به علت گنجاندن دیالوگ‌های رو به دوربین بازیگران در این سریال گفت: از نظر بسیاری از مخاطبان، دقیقاً همین دیالوگ‌ها، نقطه قوت سریال ارزیابی

بیست و سوم بهمن امسال بود كه سریالی با عنوان «تاریكی شب، روشنایی روز» روی آنتن تلویزیون رفت؛ مجموعه‌ای كه عوامل و بازیگرانش خبر از یك سریال قوی، قابل توجه و با كیفیت می‌داد. حجت قاسم‌زاده‌اصل كه در سال 92 مجموعه موفق «یادآوری» را ساخت، با شكل و شمایل تازه‎ای «تاریكی شب، روشنایی روز» را روایت می‌كند. در سكانس‌های این سریال، بازیگران دیالوگ‎هایشان را در مقابل دوربین بیان می‌كنند و یك‎سری اطلاعات می‌دهند. اما برخی مخاطبان تلویزیون كه معمولاً شاهد ژانرهای متفاوت در تلویزیون نیستند، در برقراری ارتباط با این مجموعه دچار مشكل شدند و آن را به‌نوعی نمایشنامه رادیویی تشبیه كردند. قاسم‌زاده‌اصل كارگردان این مجموعه از چگونگی پرداخت به این مجموعه گفت.



** تا جایی كه دیده‌ام، مردم بدشان نیامده است

حجت قاسم‌زاده‌اصل در پاسخ به این پرسش كه دیالوگ تا چه اندازه در مجموعه «تاریكی شب، روشنایی روز» كارایی دارد، به خبرنگار ایرناپلاس گفت: این اثر هم مثل بقیه كارهای من است. همیشه همین‌طوری بوده و تا جایی هم كه دیده‌ام مردم بدشان نیامده است. از نظر بسیاری از مخاطبان، دقیقاً همین دیالوگ‌ها، نقطه قوت سریال ارزیابی می‌شود. از دنیای صامت گذشته‌ایم و امروزه تفكیك تصویر از دیالوگ‌ها خیلی معنادار نیست. معتقدم هر دیالوگی كه خوب نوشته شده باشد و بازیگر بتواند به‌درستی آن را ادا كند، تصویرِ دیالوگ گفتنِ آن بازیگر، تصویرسازیِ همان دیالوگ‌ها می‌شود.



**وجه تفاوت را به پای نقصان نگذارید

وی ادامه داد: «ساختار و بافتار این سریال متفاوت با بقیه سریال‌های تلویزیون است. وجه تفاوت‌هایش را به پای نقصان نگذارید. به‌عنوان منتقد یا تحلیل‌گر، اول باید «ساختار» را «آنالیز» كرد و بعد تحلیل و نتیجه‌گیری كرد، نه این‌كه تفاوت‌های این سریال با بقیه سریال‌ها ( كه اكثراً متوسط رو به پایین‌اند) را پای عیب بنویسند! این «نگاه وجبی» كه چند خط دیالوگ هست، چند خط شرح صحنه (روی فیلمنامه) نگاهی تاریخ گذشته است. لطفاً اول به ساختار بپردازیم بعد به اجزا. اصولاً هر «جزیی» جدا از «ساختار» غلط به‌نظر می‌آید.



**دو اثر متفاوت

این كارگردان، درباره استقبالی كه از سریال یادآوری شد و مقایسه آن با این مجموعه، عنوان كرد: اصلاً نباید مقایسه شوند؛ چون دو اثرِ متفاوت هستند. اگر قرار بود مثل هم باشند، لزومی برای ساختش وجود نداشت.



**كار رادیكال و پرریسك

قاسم‌زاده‌اصل در پاسخ به این پرسش كه آیا با این نوع روایت سریال، خواسته‌ نوعی بدعت‌گذاری انجام دهد، بیان كرد: این فرم، ساختاری‌ است كه برای سریال انتخاب كردم. كار رادیكال و پر ریسكی هم هست كه ممكن است عده‌ای نپسندند و عده‌ای هم به‌خاطر همین تفاوت، بیننده‌‌ سریال باشند. متوقف كردن «زمانِ دراماتیك» و ارتباط مستقیم با بیننده، كاری ا‌ست كه در این سریال انجام دادم. هدف هم اصلاً جمله قصار گفتن نیست، بلكه نوعی اضافه كردنِ یك «لایه‌ جدید» و «زمان چهارم» به خطوط اصلی سریال است.



** بیننده نسخه‌ نامتوازن و نامتعادل سریال را می‌بیند

وی درباره خروجی این اثر تلویزیونی عنوان كرد: انجامش كار پر‌ ریسكی بود كه به‌نظرم خطر كردم، اما از نتیجه‌اش راضی‌ام. دوست نداشتم بگویم، اما مشكل این‌جاست كه درحال‌حاضر بیننده یكی از لایه‌هایِ داستانیِ سریال را نمی‌بیند. دلیلش هم این است كه الان پخش نمی‌شود. درواقع سریال دچار «بد‌فهمی» و «كج‌فهمی» شده‌ است. شما مجموعه‌ای از صحنه‌ها و حرف‌ها را می‌بینید و یك بخش از كنش‌ها را نمی‌بینید. متأسفانه، الان بیننده نسخه‌ نامتوازن و نامتعادل سریال را می‌بیند. ساختار و بافت دراماتیك سریال به‌هم‌ خورده است. خوشحالم كه علی‌رغم بد‌فهمی‌هایی كه مانعِ ارائه نسخه درست سریال شده، هم‌ الان مخاطب از كار استقبال كرده است.



**بدترین ساعت، بدترین زمان با بدترین كیفیت و بدون هیچ تبلیغی

«این سریال در بدترین ساعت (به‌خاطر هم‌پوشانی) و بدترین زمان (به‌خاطر آخر سال بودن) با بدترین كیفیت (سریال با فرمت 2K گرفته شده اما الان با سیستم «پال» پخش می‌شود) بدون هیچ‌گونه تبلیغی (چه قبل از شروع پخش و چه تبلیغات در طول پخش) عرضه می‌شود. جای تأسف است كه در سال 2019 هنوز سیستم پخش دو شبكه اصلیِ سیما، از لحاظ فنی، اینقدر منسوخ و كهنه هستند. من از كارم دفاع می‌كنم. بسیار برایش زحمت كشیده‌ام. سه سال از عمر من پای این سریال رفته و اصلاً ناراضی نیستم. برای فریم‌فریمَش تلاش كرده‌ام، هم خودم و هم تمام عوامل سخت كار كرده‌ایم. در همین وضعیت فعلی هم امواج و نظرها و بازخوردهای خوبی گرفته‌ام.‌ اما صادقانه می‌گویم كه رنجیده و آزرده‌خاطر هستم. بسیار متأسف‌ هستم كه بخشی از كار و زحمت بازیگران و عوامل سریال فرصت دیده شدن پیدا نكرده است.»



گفت‌وگو از هنگامه ملكی

*اداره كل اخبار چند رسانه ای*