چرا  نتانیاهو سردار سلیمانی را به دخالت در انتخابات اسرائیل متهم كرده است

تهران- ایرناپلاس- نتانیاهو، نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی در بحبوحه متهم شدن به فساد مالی، پیروزی مقتدرانه در انتخابات پارلمانی زود هنگام را وسیله‌ای برای تأثیر در دادگاه آینده می‌داند. اما احزاب چپ رقیب او در كنست، برای تصاحب اكثریت كرسی‌های پارلمان، نه‌تنها گزینه‌های تازه‌ای را مطرح می‌كنند، كه در پی ایجاد احزاب تازه هستند.

شاید افزایش احساس خلأ امنیت در میان اتباع رژیم صهیونیستی، كه نتیجه افزایش حمله‌های موشكی به مواضع رژیم صهیونیستی است، مهم‌ترین خطر برای نتانیاهو در انتخابات آینده باشد.

ساختار دولت در اسرائیل

اسرائیل یك نظام پارلمانی است كه در آن نخست‌وزیر، ریاست دولت و مجلس را بر عهده دارد و رئیس‌جمهور به‌طور عمده جایگاهی تشریفاتی است.

رئیس‌جمهور برای یك دوره 7 ساله انتخاب می‌شود. اسرائیل قانون اساسی ثابتی ندارد و به‌جای آن، یازده اصل اساسی كه بر اساس آن‌ها قوانین حكومتی و حقوق اساسی تنظیم می‌شوند، تعیین شده است. اسرائیل یك قوه قضاییه مستقل با سیستم دادگستری و دادگاه‌های محلی، زیر نظر دادگاه عالی دارد.

طیف سیاسی در اسرائیل بسیار تكه‌تكه و پراكنده است و احزاب كوچك و بزرگ با میزان قدرت نامتناسب شكل گرفته‌اند. با توجه به آستانه رای‌گیری پایین (2٪) برای ورود به كنست، احزاب بزرگ‌تر همواره به دنبال ائتلاف با احزاب كوچك‌تر هستند.

ماهیت ایدئولوژیك

از زمان تأسیس اسرائیل، به‌طور متوسط عمر دولت اسرائیل حدود 23 ماه بوده است. با این حال، كنست تا حدی شرایط را برای كوتاه‌ كردن عمر دولت‌ها تشدید كرده ‌است. جهت‌گیری‌های مختلف سیاسی در جامعه اسرائیل از دهه اول پس از تأسیس شكل گرفت.

در آغاز، دولت تحت سلطه یهودیان سكولار اشكنازی از اروپای شرقی بود كه اكثریت بزرگی را تشكیل می‌دادند. آن‌ها به دنبال ایجاد یك كشور بر مبنای ارزش‌های لیبرال و جامعه غربی بودند، اما به‌تدریج با اضافه‌ شدن مهاجران یهودی از سایر نقاط جهان، شرایط سیاسی نیز متحول شد.

آرایش نیروهای سیاسی در اسرائیل

در جامعه سیاسی اسرائیل 4 دسته حزب وجود دارد. احزاب چپ میانه، احزاب راست میانه، احزاب مربوط به جامعه عرب ساكن در اسرائیل و احزاب راست افراطی.

احزاب چپ میانه از قبیل حزب یش عتید (آینده‌ای هست)، حزب كارگر (بخشی از اتحاد صهیونیستی)، هاتنوعا ( به معنای جنبش و بخشی از اتحاد صهیونیستی) و حزب سوسیال دموكرات مرتص، قائل به برابری و عدالت اجتماعی در داخل كشور هستند و موافق تقسیم دو كشور عربی و یهودی بوده و راه مذاكره و دیپلماسی را تنها راه‌حل برای ایجاد صلح دائم بین اعراب و یهودیان ساكن در اراضی اشغالی می‌دانند.

احزاب راست میانه از جمله حزب كولانو (همه ما)، لیكود (به رهبری بنیامین نتانیاهو)، بیت یهودی (خانه یهودی) و یسرائیل بیتنو (اسرائیل، خانه ما)، اعتبار زیادی برای مذاكرات صلح قائل نیستند و از توسعه شهرك‌سازی در مناطق اشغالی حمایت می‌كنند و تلاش اصلی آن‌ها ضمیمه‌كردن مناطق بیشتری از غزه و كرانه باختری به خاك اسرائیل است. احزاب راست افراطی از جمله شاس (نگهبانان صفاردی)، اتحاد یهودیت توراتی و عام ایتانو (مردم با ما هستند)، از نظر سیاست خارجی شبیه به راست میانه عمل می‌كنند، اما در حوزه سیاست داخلی نقش زیادی برای مذهب قائلند و موافق تلاش برای یكپارچه‌سازی ساكنان اسرائیل از نظر مذهبی، معافیت نظام وظیفه برای یهودیان ارتدكس و تعلق یارانه‌های دولتی به آن‌ها هستند.

در این میان، احزاب عربی از جمله حداش (جبهه دموكراتیك صلح و مساوات)، رعام-تعال و بلد، خواستار بازگشت قلمرو اسرائیل به مرزهای سال 1967، برقراری دولت سكولار و حقوق برابر بین اعراب مسلمان و یهودیان هستند.

در آغاز تمایل به احزاب چپ در جامعه اسرائیل بیشتر بود، اما به‌مرور اكثر آرا به سمت احزاب راست میانه گراییده شد و راست میانه از طریق ائتلاف با راست افراطی توانست مدت‌زمان زیادی در پارلمان اسرائیل غلبه داشته باشد.

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر یا متهم؟

بر اساس قانون اساسی اسرائیل، انتخابات پارلمان باید هر چهار سال یك بار در آغاز ماه حشوان (حوالی ماه مهر و آبان) برگزار شود، اما این بار نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی به انتخابات زود هنگام در 20 فروردین تن داده است. مسئله احضار و بازجویی از نخست‌وزیر به‌دلیل پرونده‌های فساد بار دیگر اوج گرفته است و احتمالش از هر زمان دیگری پررنگ‌تر شد. كمتر از دو هفته قبل از آغاز سال جدید میلادی، گروهی از وكلا كه به نمایندگی از دفتر دادستانی در حال بررسی پرونده‌های بنیامین نتانیاهو بودند، در ارزیابی نهایی پیشنهاد كردند نخست‌وزیر برای دو پرونده به اتهام گرفتن رشوه احضار شود. در یكی از این دو پرونده كه به «مورد دو هزار» معروف است، نتانیاهو متهم شده كه به صاحب روزنامه «یدیعوت آخرونوت» پیشنهاد كرده در ازای چاپ مقالاتی در حمایت از او، مقررات دولتی را به شكلی تغییر دهد كه صاحب روزنامه سود ببرد. در پرونده دیگر معروف به «مورد چهار هزار» نیز او متهم است كه در تغییر مقررات مخابراتی به نفع یك میلیاردر صنعت مخابرات دست داشته است. اكثر تحلیل‌ها نشان می‌دهد هدف بنیامین نتانیاهو از برگزاری انتخابات زودهنگام، ایجاد مشروعیت و پرستیژ بیشتر برای خود در دادگاه است. چراكه فردی كه به‌تازگی اكثریت آرای مردمی را كسب كرده است، متفاوت از نخست‌وزیری فاسد كه به‌تازگی هم‌پیمانان گذشته‌اش را از دست داده است، رفتار می‌كند.

پیروز انتخابات كیست؟

اما شاید در انتخابات همه چیز به نفع نتانیاهو پیش نرود. مهم‌ترین احزاب هم‌پیمان حزب لیكود، احزاب راست میانه و راست افراطی هستند. در این میان حزب «اسرائیل خانه ما» به رهبری آویگدور لیبرمن (وزیر دفاع سابق اسرائیل)، كه از هم‌پیمانان حزب لیكود در كنست بود، در اعتراض به آتش‌بس اسرائیل- حماس، استعفا كرد و باقی احزابی كه در ائتلاف با بنیامین نتانیاهو بودند، یكی بعد از دیگری به صف مخالفانش می‌پیوستند و خواستار استعفایش ‌شدند. از آن طرف، بی‌نتیجه‌ ماندن تلاش نتانیاهو در تداوم معافیت حریدیها (مردان مذهبی یهودی ارتدوكس) از خدمات نظامی، احزاب راست افراطی را مأیوس كرده‌ است. خبرگزاری اسرائیلی «هاآرتص» نیز طی تحلیلی نتانیاهو را به وادار كردن هم‌حزبی‌های خود به دروغ‌گویی برای مقابله با گانتز، متهم كرده است. علاوه بر این، فیلم منتشر شده از سوی نتانیاهو در حال درست كردن نیمرو، و تشبیه رفتار احزاب چپ و عربی در جهت ائتلاف مقابل او، به درست كردن نیمرو، جدیت و غیرقابل‌پیش‌بینی بودن آن را نشان می‌دهد.

جناح چپ، در جستجوی رویای از دست رفته

ضعف جناح راست كنست با حركاتی از سوی جناح چپ كه چند سالی است مجال در دست گرفتن قدرت را نداشته، همراه شده است.

سرلشكر بنی گانتز 59 ساله، كه به مدت 37 سال در یونیفورم ارتش اسرائیل بود و در سال‌های 2011 تا 2015 نیز ریاست ستاد كل ارتش را در دست داشت، روز سه‌شنبه 9 بهمن همین سال رسماً رقیب نتانیاهو از جناح چپ شد. حضور بنی گانتز در میان تشویق‌های ممتد هزاران اسرائیلی‌ كه منتظر تحول در صحنه سیاست و دولت این كشور هستند، در كنار یك ژنرال سرشناس دیگر، موشه یعلون كه او نیز سرلشكر و رئیس ستاد ارتش و مدتی نیز وزیر دفاع و وزیر راهبردی بوده، نشان از ورود یك فهرست قوی به كارزار انتخابات پیش‌روی اسرائیل است. گانتز چندی پیش حزب استحكام اسرائیل را پایه‌گذاری و اعلام كرد. بنی گانتز گفت وقتی او نخست‌وزیر باشد، قانون دولت-ملت یهود را اصلاح خواهد كرد تا احترام و حقوق حقه همه شهروندان كشور، فارغ از دین و مذهب و تبار آن‌ها، حفظ شود. بنی‌گانتز در سخنرانی انتخاباتی‌اش، به حسن روحانی، ریاست جمهوری اسلامی ایران، سردار قاسم سلیمانی، فرمانده شاخه قدس سپاه پاسداران، سید حسن نصرالله، دبیركل حزب‌الله، اسماعیل هنیه و یحیی السنوار، دو رهبر جبهه حماس، حمله كرد و به آن‌ها هشدار داد وقتی او نخست‌وزیر شود با كسی روبه‌رو هستند كه حدود چهار دهه از عمرش را در ارتش گذرانده است. اما بخش طولانی و عمده نخستین سخنرانی انتخاباتی گانتز، انتقاد از شخص بنیامین نتانیاهو بود، بدون آنكه حتی یك بار نام او را ببرد. آن‌طور كه گانتز عنوان می‌كند وی، در سیاست‌های داخلی، چپ و در تعیین سیاست خارجی راست و محافظه‌كار خواهد بود.

خلأ امنیت، آفت اقتدار نتانیاهو

نكته قابل‌توجه این است كه تب كارزار انتخاباتی اسرائیل با شدت گرفتن حمله‌های موشكی به مواضع اسرائیل، تندتر می‌شود و می‌توان احساس ناامنی در اسرائیل را دلیل اصلی بالا رفتن خواسته ساكنان اراضی اشغالی در تغییر سیاست دولت اسرائیل دانست.

به گزارش خبرگزاری اسرائیلی هاآرتص در جریان حمله راكتی پنجشنبه 14 مارس به تلاویو، در حالی كه بنیامین نتانیاهو، در جایگاه نخست‌وزیر و وزیر دفاع رژیم صهیونیستی جلسه اضطراری تشكیل داده است، گانتز، رقیب انتخاباتی او طی جملاتی خواستار رفتار قاطعانه برای حفظ تمامیت ارضی و امنیت اسرائیل شد.

این در حالی است كه دولت اسرائیل در مدت اخیر به‌جای رفتارهای واكنشی سابق در مقابل ترس از به‌خطر افتادن تمامیت ارضی و امنیت خود، تلاش گسترده‌ای را برای منزوی كردن دشمنان كلیدی منطقه‌ای خود داشته است و در همین راستا به تلاش برای برقراری رابطه با كشورهای عربی حوزه خلیج فارس برای منزوی ‌كردن ایران و حزب‌الله لبنان پرداخته‌ است. می‌توان تلاش نتانیاهو برای جلب حمایت روسیه را نیز تلاشی برای به دست آوردن هدف بالا دانست. زیرا با حضور ایران در سوریه و به‌خصوص استان درعا كه نزدیك‌ترین منطقه به ارتفاعات جولان است، احساس ناامنی در ساكنان اراضی اشغالی افزایش می‌یابد و این احساس خطر و تلاطم ناشی از آن، به تنش در كنست اسرائیل و متزلزل شدن جایگاه نخست‌وزیری می‌انجامد و شاید به همین علت است كه نتانیاهو سردار قاسم سلیمانی را به دخالت در انتخابات اسرائیل متهم كرده است.

در هر صورت، اگر اكثریت رای‌دهندگان در انتخابات پارلمانی پیش رو در اسرائیل رفتارها و انتخاب‌های اخیر نتانیاهو، از جمله ائتلاف با كشورهای عربی حوزه خلیج فارس را، دلیل افزایش سطح حملات موشكی به مواضع اسرائیل و در نتیجه بالارفتن سطح احساس ناامنی در ساكنان اراضی اشغالی، تشخیص دهند، جایگاه نتانیاهو و موفقیت ائتلاف منطقه‌ای مورد نظر او با خطر رو‌به‌رو خواهد شد. احتمال زیاد ائتلاف احزاب چپ كنست با احزاب عربی، روابط كشورهای عربی با طیف راست كنست را تحت تأثیر قرار خواهد داد و این در حالی‌ است كه هم‌زمان با مطرح ‌شدن طرح معامله قرن از سوی رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریكا، دونالد ترامپ، بحث پیرامون از سرگیری مذاكرات صلح خاورمیانه بار دیگر داغ شده است؛ بحث داغی كه مورد بی‌توجهی بنیامین نتانیاهو و از وعده‌های همیشگی احزاب چپ رقیب اوست.



گزارش از هدی دلجو