ظهور و نقش‌آفرینی پدیده «مهندسی اكران» در نوروز امسال

تهران-ایرناپلاس- فروش بالای برخی از فیلم‎های نوروزی در كمتر از یك ماه و تفاوت سهمشان از گیشه در مقایسه با سایر آثار روی پرده، این روزها با حواشی بسیاری همراه بوده است.

آمار فروش فیلم‌ها در اكران نوروزی امسال تا اندازه‌ای عجیب و حیرت‌آور بود. اثر منوچهر هادی یعنی «رحمان 1400» با 16 میلیارد تومان، «متری شیش و نیمِ» سعید روستایی با 11 میلیارد و «چهار انگشت» حامد محمدی هم با چهار و نیم میلیارد تومان فروش، سه اثر پر فروش این ایام شدند و شكافی جدی با فروش فیلمهایی، چون تختی و ژن خوك با یكی دو میلیارد تومان فروش را رقم زدند.

البته همه این آمار‌ها به كمتر از یك ماه مربوط می‌شوند و نكته قابل‌توجه این است كه اختلاف فروش این هفت اثر با یكدیگر بسیار زیاد است، طوری كه بین فیلم اول و سوم، 12 میلیارد تومان و بین فیلم دوم و چهارم 9 میلیارد تومان تفاوتِ میزان فروش دیده می‌شود؛ موضوعی كه باعث شده عده‌اي از منتقدان مدعی شوند آمار‌های فروش برخي فیلم‌ها غیرواقعی است و برای بازارگرمی مطرح شده است.

خرید فله‌اي بلیت سینما توسط تهیه‌كننده و پخش‌كننده از جمله موارد مورد اشاره این منتقدان است. سید ضیاء هاشمی، دبیر شورای عالی تهیه‌كنندگان و سعید خانی، پخش كننده فیلم «متری شیش و نیم» این آمار‌ها را درست می‌دانند؛ اما هاشمی از ظهور و نقش‌آفرینی پدیده «مهندسی اكران» در اكران نوروزی امسال و اختصاص بیشتر سانس‌های برخی سینما‌ها به یك یا دو اثر مشخص خبر داده كه به این شكاف دامن زده است.

*هدایت تمام مخاطبان با یك مهندسی بسیار عالی به دو، سه فیلم
سید ضیاء هاشمی، دبیر شورای عالی تهیه‌كنندگان درباره آمار فروش فیلم‌های نوروزی به خبرنگار ایرناپلاس گفت: رقم فروش آثار سینمایی درست و واقعی است. ما سال گذشته هفت فیلم داشتیم. در پنج فیلم به‌طور تقریباً مناسبی نسبت به كم و كیف آن آثار فروش داشته‌ایم، یعنی هفت میلیارد، پنج میلیارد و نیم، پنج میلیارد و ششصد، چهار میلیارد و سیصد، یك میلیارد و سیصد، البته این آمار تنها با احتساب ایام نوروز است. اما در این دوره یعنی نوروز امسال، همه با یك «مهندسی» بسیار قوی و قدرتمند به دو فیلم یا نهایتاً سه فیلم كه اختلافشان هم زیاد است، هدایت شده‌اند. یعنی شانزده میلیارد، ده میلیارد و چهار میلیارد. البته این ارقام، آمار فروش سه اثر پرفروش امسال در ایام نوروز است در حالی كه با گذشت این چند روز هم مطمئناً فروششان بیشتر شده است. به عبارت دیگر، اتفاقی كه امسال افتاده این است همه سانس‌ها و برنامه‌ریزی نمایش فیلم‌ها به سه فیلم هدایت شده است و فیلم‌های دیگر جایگاهی نداشته‌اند. البته قطعاً آن فیلم‌ها باعث شده‌اند كه تمام سرویس‌ها به این سه فیلم داده شود. یعنی یك فیلم با فاصله با اثر دوم و اثر دوم با یك فاصله بیشتر با فیلم سوم جزو پرفروش‌ها هستند.

*تقسیم‌بندی ناعادلانه و مهندسی قوی
رئیس جامعه صنفی تهیه‌كنندگان در ادامه تصریح كرد: این یك واقعیت است؛ وقتی فیلم‌های دیگر نفروشد، عملاً سانس مناسب دیگری به آن‌ها نمی‌دهند. سانس‌های مناسب را هر پنج یا ده دقیقه یك‌بار به این دو سه فیلم هدایت می‌كنند. وقتی این كار را بكنند طبیعی است كه جمعیت مردم در فیلم‌های دیگر توزیع نمی‌شوند. در غیر این صورت به نظر نمی‌رسد فیلم «غلامرضا تختی» یا «ژن خوك» ِ. سعید سهیلی تا این اندازه بخواهند ضعیف بفروشند. متأسفانه از سانس‌های فیلم‌های دیگر گرفته‌اند، به عبارت دیگر تقسیم‌بندی‌شان ناعادلانه است. یعنی آمده‌اند تعداد زیادی سالن و سینما را به آن آثار اختصاص داده‌اند كه هر ده دقیقه، یك ربع هم برایشان سانس گذاشته‌اند. وقتی مخاطبان به‌عنوان مراجعه‌كننده می‌روند و می‌خواهند در سینماتیكت خرید كنند، می‌بینند این فیلم تا شب یك سره سانس دارد. خب نمی‌روند فیلم دیگری را ببینند، طبیعتاً همه به فیلم اول، بعد فیلم دومی و بعد هم فیلم سوم هجوم می‌آورند؛ بنابراین این مهندسی واقعیت دارد. شك نباید داشته باشید اگر اندكی انصاف یا عدالت بود قطعاً آثاری مثل «ژن خوك» و «غلامرضا تختی» فروش مناسب‌تری پیدا می‌كردند.


*یك بی‌انصافی، سرچشمه تفاوت
«فروش این آثار واقعی است، در این باره نباید تردید كنیم. مهندسی در اكران و سالن و برنامه‌ریزی در نمایش وجود دارد. من نمی‌خواهم بگویم این‌ها آثار ضعیفی هستند بلكه فیلم‌های بسیار خوبی هم هستند. مخصوصاً «متری شیش و نیم» كه بی‌نظیر است و حتی می‌توانست از «رحمان 1400» هم بیشتر بفروشد، البته «رحمان 1400» هم فیلم خوش ساختی است. ولی این نوع تفاوت از یك بی‌انصافی سرچشمه می‌گیرد. این افزایشِ فروش جدا از اینكه در دو سه فیلم نمود داشته است یك مقدار هم سالن‌های جدید به این مسئله كمك كرده‌اند كه باعث شده ما امسال بیست هزار نفر افزایش مخاطب داشته باشیم. اما فروش، افزایش یازده میلیارد تومانی را نشان می‌دهد. دلیلش این بوده كه قیمت بلیت‌ها بالا بوده است، پس بخشی از افزایش فروش كه حدود 24 درصد است ناشی از افزایش قیمت بلیت است. چون افزایش مخاطب خیلی زیاد نبوده و تنها بیست هزار نفر اضافه شده‌اند كه آن هم برای سالن‌های جدید است.»


*وجود پنل و از بین بردن ابهامات
اما سعید خاني مدیرعامل شركت «خانه فیلم» كه پخش‌كنندگی فیلم سینمایي «متري شش و نیم» را هم بر عهده دارد، درباره صحت آمار فروش فیلم‌ها به خبرنگار ایرناپلاس گفت: در حال حاضر پنلی به عنوان داشبورد گزارش‌گیری در سینما وجود دارد كه می‌توان به آن دسترسی پیدا كرد و آنلاین متوجه شوید كه آن سینما تا آن زمان مورد نظر چه اندازه فروش داشته است. از این رو می‌توان گفت: این آمار‌ها كاملاً درست و واقعی هستند.


*پدیده «مهندسی اكران» محصول چیست؟
اگر پدیده‌ای با عنوان «مهندسی اكران» صحت داشته باشد، باید بررسی كرد كه عامل آن چیست و با توجه به تاثیر جدی آن در تفاوت فروش فیلم‌ها، كدام مرجع مسئول رسیدگی به آن است؟



گزارش از هنگامه ملكی