مسیر کره شمالی بعد از اون، یا اصلاحات چین است یا فروپاشی شوروی

تهران- ایرناپلاس- یک کارشناس مسائل شرق آسیا درباره احتمال استحاله سیاسی کره شمالی بعد از رهبر فعلی این کشور می‌گوید: از آنجا که کره شمالی کشور ساختارمندی است، درصورت فوت رهبر فعلی اتفاق خاصی در این کشور و رابطه منطقه‌ای آن رخ نخواهد داد؛ با این‌حال، اصلاحات سناریوی مرجح برای این کشور است.

نوذر شفیعی کارشناس مسائل شرق آسیا درباره آینده سیاسی کره شمالی پس از کیم جونگ اون، رهبری فعلی این کشور به ایرناپلاس  می‌گوید: گاهی در یک کشور ساختار تعیین‌کننده است و گاهی کارگزاران؛ زمانی که درباره کره شمالی صحبت می‌کنیم،  مقصود از ساختار، حزب کارگران کره، ارتش و خانواده کیم ایل سونگ است که به شکل سنتی بر این کشور حکم‌فرما بوده‌اند و آنقدر در ساختار سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی این کشور ریشه دوانده‌اند که تصور حکومت بدون آنها کار دشواری است. 

ارتش، حزب کارگران و خانواده کیم؛ موانع تغییر کره شمالی 
وی ادامه می‌دهد: تغییرات سیاسی باید با حمایت ارتش و حزب کارگران کره و درون خانواده کیم از پسر به دختر یا از برادر به خواهر صورت گیرد. در واقع تحولات باید درون این خانواده باشد؛ اما اگر کارگزاران را مدنظر قرار دهیم،احتمال جنگ قدرت و درگیرهای اجتماعی وجود خواهد داشت. 
این کارشناس مسائل بین‌الملل با طرح این عقیده که در کره شمالی ساختارها تعیین‌کننده امور هستند، تصریح می‌کند: در این کشور ساختارها به شدت مستحکم، رمزآلود و سری است. حتی اگر توجه کرده باشید، یکی از نشانه‌های مطرح شده برای فوت کیم جونگ اون، افزایش اختیارات خواهر وی است. بنابراین، از آنجایی که کره شمالی کشور ساختارمندی است، با مرگ رهبر فعلی اتفاق خاصی در این کشور رخ نخواهد داد. 

شفیعی درباره آثار تغییر رهبری این کشور بر مسائل منطقه‌ای می‌گوید: همین ساختار اجازه نمی‌دهد تغییرات عمده ای در روابط منطقه‌ای حادث شود. البته که طبیعی است، همه در شرایط فعلی نگران شوند؛ چراکه بسیاری از متغیرها قابل پیش‌بینی نیست. قطعا کره جنوبی، آمریکا و ژاپن در وضعیت آماده باش قرار خواهند گرفت، حتی ارتش کره شمالی نیز آماده‌باش خواهد بود؛ چراکه نیروهای معارض داخل این کشور نیز کم نیستند و نگرانی‌هایی نسبت به این افراد وجود دارد. باتوجه به شراط امنیتی حاکم بر منطقه پس از تغییر رهبری در این کشور، زندگی اجتماعی و سیاسی در کره شمالی به روال عادی بازخواهد گشت. 
وی در همین راستا می‌افزاید: چین و روسیه نیز مستمر تحولات این کشور را رصد و از آن حمایت می‌کنند. از سوی دیگر، آنقدر بار روانی بر ژاپن، کره و آمریکا سنگین است، نمی‌توانند به گونه‌ای رفتار کنند که به پیامدهای غیرقابل پیش بینی منجر شود. در نتیجه رفتار فعال چین و روسیه و رفتار منفعلانه ژاپن و کره جنوبی سبب می‌شود کره شمالی، شرایط بحرانی دوران تغییر را پشت سر بگذارد و زندگی سیاسی با آرامش قبلی ادامه یابد. 


یا اصلاحات چین یا فروپاشی شوروی
این کارشناس مسائل بین الملل در پاسخ به اینکه با وجود این ساختارها و نقش کیم یو جونگ (خواهر رهبر فعلی) در مذاکرات این کشور با ایالات متحده و کره جنوبی می توان گفت رهبری وی، به استحاله سیاسی در این کشور منجر خواهد شد یا نه، توضیح می‌دهد: اتفاقا در برخی موارد، ساختار تغییر می‌طلبد. توجه داشته باشید کره شمالی به لحاظ اقتصادی، یکی از فقیرترین و به لحاظ سیاسی، یکی از بسته‌ترین کشورهای جهان است. به همین دلیل زندگی در جهان دموکراتیک برای آنها دشوار است؛ از سوی دیگر، مردم این کشور تنوع و دگرگونی سیاسی در سایر کشورها را شناخته‌اند و این موضوع نوعی فشار را بر ساختار سیاسی این کشور تحمیل کرده است. در چنین شرایطی رهبران کره شمالی تا جایی می‌توانند در این ساختار بسته به رهبری ادامه دهند، بالاخره باید به تغییر تن دهند؛ یا به همان سمتی حرکت خواهند کرد که اتحاد جماهیر شوروی رفت، یعنی فروپاشی یا به آن سویی که چین رفت، یعنی اصلاحات سیاسی در چارچوب ایده‌ها و آرمان‌هایشان. 

وی در ادامه تأکید می‌کند: کره شمالی ناگزیر از انتخاب میان این دو راه است؛ یک‌سو چین که امروز در جهان هژمونی دارد و سوی دیگر سرانجام شوروی که فروپاشی است. از این‌رو، شرایط کنونی کره شمالی می‌تواند هم فرصت هم تهدید باشد؛ تهدید از این جهت که جامعه و اقتصاد این کشور را به سوی هرچه بسته‌تر شدن سوق دهد و فرصت از این جهت امکان تغییرات.
شفیعی با بیان اینکه بهره‌برداری از این فرصت‌ها بستگی به نوع نگاه و رویکرد رهبران این کشور دارد؛ تأکید می‌کند: آقای کیم جونگ اون به عنوان فردی که در سوئیس تربیت شده و در غرب تحصیل کرده بود می‌توانست در زمان رهبری‌اش منشأ بسیاری از تغییرات باشد، اما تن به این کار نداد. احتمالا هم ساختارها چنین فرصتی به وی نداد. اما امروز ممکن است فشار بین‌المللی و فرصت تغییر رهبری سبب باز شدن فضای سیاسی در این کشور شود. البته این تغییرات بسیاری لنگ‌لنگان و لاک‌پشتی خواهد بود؛ از این رو آثار بسیار تدریجی و در بلند مدت بروز خواهد کرد. 


اصلاحات، سناریوی مرجح کره شمالی
وی درباره اینکه می‌توان آینده این کشور را با چین پس از مائو مقایسه کرد یا نه، می‌گوید: من معتقدم اگر کره شمالی بخواهد مسیر تحول را انتخاب کند، باید به اصلاحاتی مشابه چین تن دهد. فشارها برای انجام اصلاحات در چین، در زمان حیات مائو نیز وجود داشت و بعد از مرگ وی زمینه برای آقای شی جین پینگ فراهم شد. از نظر من، این مسیر صحیح است.
این کارشناس مسائل بین‌الملل تأکید می‌کند:  گاهی یک سناریو محتمل و یک سناریو مرجح است؛ اصلاحات برای کره شمالی یک امر مرجح است اما آنچه محتمل به نظر می‌آید، این است که اصلاحات بسیار کند و جزئی خواهد بود. با این حال من تصور می‌کنم کره شمالی با راهنمایی چینی‌ها در مسیر آن کشور قرار خواهد گرفت؛ مخصوصا آنکه اجماع پکن در تلاش است الگوی توسعه خود را در مقابل الگوی توسعه اجماع واشنگتن به دیگران معرفی کند. هرچند تاکنون موفق نشده است پیونگ یانگ را در این مسیر قرار دهد اما ممکن است با ظهور تغییرات این امر ممکن شود. 
طی سه روز گذشته رسانه‌های کره جنوبی و ژاپن اخباری مبنی بر مرگ کیم‌جونگ‌اون، رهبر فعلی کره‌شمالی و نوه کیم‌ایل‌سونگ بنیانگذار جمهوری خلق کره شمالی منتشر کردند؛ اخباری که تاکنون تأیید نشده است. روز گذشته نیز رادیوی دولتی این کشور پیامی از رهبر فعلی منتشر کرد. با این حال برخی منابع اطلاعاتی بر مرگ وی اصرار می‌کنند.

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha