کوچ کاربران ایرانی به «کلاب‌هاوس»؛ گفت‌وگوی آزاد، حلقه مفقوده رسانه‌ها

تهران- ایرناپلاس- یک کارشناس ارتباطات و رسانه معتقد است گفت‌وگو کردن آنهم بدون ملاحظه و بدون پیش‌فرض‌هایی که ناشی از مشکلات ابزارهای رسانه‌ای کنونی همچون توئیتر و اینستاگرام باشد،‌ یک نیاز ملی است و همین مساله، یکی از دلایل استقبال این روزهای کاربران ایرانی از «کلاب هاوس» است.

به گزارش ایرناپلاس، بیش از یک ماه است تبِ نصب و حضور در کلاب‌هاوس در میان مردم به‌ویژه فعالان اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و... در ایران بالا گرفته و بیشتر از سایر شبکه‌های اجتماعی محل بحث شده است. اگرچه هنوز به لحاظ تعداد کاربران اختلاف فاحشی با دیگر پلتفرم‌ها دارد اما پرسشی که در این میان مطرح می‌شود اینکه، این هیاهو برای چیست و چرا از این شبکه استقبال شده است؟

براساس اطلاعاتی که در بخش ویکی‌پدیای این شبکه اجتماعی دیده می‌شود، از دسامبر سال ۲۰۲۰، این برنامه ۶۰۰ هزار کاربر ثبت شده داشت که فقط با دعوتنامه برای کاربران سیستم عامل ios در دسترس بود. البته همچنان هم اپلیکیشن این شبکه اجتماعی در اختیار کاربران سیستم عامل ios قرار دارد و به گفته صاحبان این شبکه اجتماعی بزودی نسخه اندروید آن هم روانه بازار می‌شود.

هرچند که همین حالا هم برخی کاربران اندروید با استفاده از نسخه غیراصل، امکان استفاده از کلاب هاوس را دارند. گفته می‌شود که تا چند ماه دیگر علاوه بر اینکه نسخه اندروید آن در دسترس عموم قرار می‌گیرد به احتمال زیاد با استقبال از این اپلیکیشن الزام ارسال دعوتنامه برداشته خواهد شد.

کلاب هاوس در آوریل(فروردین) ۲۰۲۰ راه‌اندازی شد؛ درست در زمانی که شیوع کرونا روز به روز افزایش می‌یافت و افراد بیشتری دورکار یا قرنطینه شدند. این شبکه، یک ماه بعد در ماه مه‌(اردیبهشت) توانست با ۱۰ میلیون دلار سرمایه اولیه و خرید ۲ میلیون دلاری سهام موجود از شرکت خطرپذیر «اندریسن هورویتس» محبوبیت قابل توجهی پیدا کند.

از دلایل موفقیت این اپلیکیشن می‌توان به دو دلیل اصلی اشاره کرد؛ نخست اینکه در حال حاضر فقط نسخه ios آن در دسترس است که این حس انحصار باعث نصب آن توسط تعداد زیادی از کاربران شده است. اما یکی از دلایل دیگر موفقیت این اپلیکیشن، شیوه عضویت در این برنامه است. افراد تنها در صورتی می‌توانند عضو این اپلیکیشن شوند که توسط یک معرف برای آن‌ها لینک دعوت فرستاده شده باشد.

البته در ابتدا فقط این فضا یک جامعه فوق‌العاده کوچک، متشکل از سرمایه‌گذاران خطرپذیر بود. اما به سرعت استارتاپ‌ها و سرمایه‌گذاران زیادی شروع به تشکیل اتاق‌هایی در این شبکه کردند و درباره موضوع‌های مختلف در آن به بحث پرداختند. در عین حال حضور اشخاص مشهوری همچون بیل گیتس یا ایلان ماسک به شهرت این شبکه افزود و حالا محفلی برای گفت‌وگو درباره مسائل روز جهان شده است که بسیاری از کاربران آن از توئیتر وارد این فضا شده‌اند.

کابران چه می‌گویند؟
توئیتری‌ها، کابران عمده این شبکه هستند و درباره آن اظهارنظرهای مختلفی می‌کنند. برخی کاربران امکان ارتباط مستقیم با مسئولان را جذاب می دانند. برخی دیگر ‏‎روم‌های تخصصی در رشته دانشگاهی و مهارتی خود را دلیل اقبال به این پلتفرم عنوان می‌کنند.

هویت واقعی و تلاش کاربران برای رعایت آداب معاشرت نیز از دیگر دلایل علاقه کاربران به این اپلیکیشن است. همچنین حضور چهره‌های مانند محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه و سعید خطیب زاده سخنگوی دستگاه دیپلماسی در شبکه اجتماعی کلاب هاوس و پرسش و پاسخ وی با برخی فعالان رسانه، علاوه بر آنکه حاوی اخبار جدیدی در حوزه سیاست خارجه و مسائل مرتبط با برجام و سند همکاری ایران و چین بود، موجب شد تا شبکه اجتماعی کلاب‌هاوس نیز بیشتر بر سر زبان‌ها بیفتد.

کلاب‌هاوس؛ پلتفرمی برای انتخابات ۱۴۰۰؟
معصومه نصیری کارشناس و تحلیلگر رسانه درباره نقش و جایگاه این پلتفرم به ایرناپلاس گفت: «به موضوع کلاب‌هاوس به عنوان پلتفرم انتخابات ۱۴۰۰ نگاه می‌کنم. پلتفرمی که قرار است فضای مناظرات انتخاباتی را داغ و مخاطبان را با خود همراه کند. برخی از فعالان فضای مجازی که تعداد محدودی بودند، اما گرایش‌ها و وابستگی‌های خاصی داشتند درباره آن صحبت کردند. همه اینها نشان می‌داد که این پلتفرم و بستر جدید در ایران برای انتخابات مورد توجه قرار گرفته‌ است.»
نصیری معتقد است: «فضای کلاب هاوس مردمی نیست، این فضا مبلغ فضای رسانه‌ای است که در دل خود تبعیض رسانه‌ای هم دارد و فضایِ برابرِ رسانه‌ای برای همه کاربر